Ciąża a umowa o pracę

Kobieta, która w trakcie obowiązywania umowy o pracę zajdzie w ciążę, objęta jest przez pracodawcę szczególną ochroną. Przysługuje jej szereg przywilejów i praw, których nie mają inni pracownicy. Bez względu na rodzaju umowy, kobieta w ciąży nabywa prawo do urlopu macierzyńskiego i wychowawczego. Ciąża a umowa o pracę – co musi wiedzieć przyszła matka? Zapraszamy do zapoznania się z aktualnym stanem prawnym, dotyczącym umowy o pracę na czas określony i nieokreślony.

Ochrona przed zwolnieniem z pracy to najważniejsza, aczkolwiek niejedyna korzyść dla przyszłej mamy. Szereg zabezpieczeń socjalnych oraz automatyczne przedłużenie umowy na czas określony do dnia porodu, pozwalają ze spokojem oczekiwać na narodziny dziecka. Oczywiście istnieją określone przesłanki, które pozwalają pracodawcy zwolnić kobietę z pracy w czasie ciąży. Mowa tu jednak o ciężkim uchybieniu obowiązkom pracowniczym czy popełnieniu przestępstwa. Co ciekawe – jeśli pracownica została zwolniona, nie wiedząc że jest w ciąży, pracodawca ma obowiązek do pracy przywrócić. Warto usystematyzować wiedzę, ponieważ to, jaką ochrona objęta jest przyszła mama, zależy od tego, na podstawie, jakiej umowy świadczy pracę.

 

Ciąża a umowa o pracę na czas określony

Ten specyficzny rodzaj umowy o pracę charakteryzuje się ustaleniem terminu zakończenia umowy. Jeśli termin ten przypadnie po upływie trzeciego miesiąca ciąży pracownicy, umowa w sposób automatyczny ulega przedłużeniu do dnia porodu. Dzięki temu, przyszła matka otrzymuje prawo do płatnego urlopu macierzyńskiego. Warto zwrócić uwagę, że brak możliwości zwolnienia pracownicy nie obowiązuje przez całą ciążę. Jeśli termin rozwiązania umowy przypada przed upływem trzeciego miesiąca ciąży, pracodawca ma prawo rozwiązać z pracownicą umowę. Podobnie, jeśli umowa na czas określony została zawarta na okres krótszy niż 1 miesiąc.

A co jeśli umowa na czas określony zawarta została do dnia przypadającego po zakończeniu urlopu macierzyńskiego? W takim przypadku pracownica może skorzystać również z urlopu wychowawczego, ale jedynie w wymiarze do wygaśnięcia umowy.

Jeszcze do niedawna, dokładnie do 22 lutego 2016 roku w polskim prawie pracy obowiązywała umowa o pracę na zastępstwo. Często podpisywano ją z osobami, które z powodu nieobecności w pracy danego pracownika, wykonywały jego obowiązki, aż do jego powrotu Niestety, jeśli na umowie o pracę na zastępstwo pracowała kobieta, która zaszła w ciążę, nie miała zapewnionej żadnej ochrony, gdyż ten typ umowy nie gwarantował automatycznego przedłużenia do dnia porodu. W związku z tym, w miejsce starej umowy, z pracownikami zawiera się umowę na czas określony.

ciąża a umowa o pracę poradnik

Ciąża, a umowa o pracę na czas nieokreślony

Kolejnym rodzajem umowy, który chroni pracownicę w ciąży przed zwolnieniem, jest umowa o pracę na czas nieokreślony. W przeciwieństwie do umowy terminowej, ta umowa chroni pracownicę przez cały okres ciąży, a także w czasie trwania urlopu rodzicielskiego i wychowawczego. Dodatkowo, jeśli kobieta nie miała świadomość, że jest w ciąży, a pracodawca wypowiedział jej umowę, zobowiązany jest przywrócić ją do pracy. W praktyce oznacza to, że kobiety w ciąży nie można zwolnić. Oczywiście jak każdą umowę, także tą pracownica może wypowiedzieć samodzielnie. Jednak dzieje się tak niezwykle rzadko, gdyż jest to równoznaczne z utratą prawa do urlopu macierzyńskiego.

Ważnymi elementami relacji: ciąża, a umowa o pracę, są zapisy kodeksu pracy. Kobieta w ciąży nie może pracować w porze nocnej. Zabronione jest także zlecanie ciężarnej pracownicy wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Pracę może świadczyć wyłącznie na terenie danego zakładu. Nie można wysłać jej np. na delegację lub zlecić wykonywanie pracy poza stałym miejscem zamieszkania. Kobieta w ciąży nie może także wykonywać pracy w szkodliwych lub niebezpiecznych warunkach. Jeśli taką wykonywała, pracodawca ma obowiązek zapewnić jej bezpieczne i nieszkodliwe warunki. Jeśli nie ma takiej możliwości, kobieta zachowuje prawo do wynagrodzenia, bez obowiązku świadczenia pracy. Kobiecie w ciąży przysługuje także zwolnienie na czas wykonania niezbędnych badań lekarskich, jeśli nie ma możliwości wykonania ich poza godzinami pracy.

Jak widać, zagadnienia z gatunku: ciąża a umowa o pracę, to szereg korzyści dla przyszłych matek. Po porodzie matka musi obowiązkowo wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Pozostały czas jego trwania (12 tygodni) oraz urlop rodzicielski (26 tygodni), może wykorzystać ojciec dziecka. Po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, rodzicowi przysługuje 36-miesięczny urlop wychowawczy. Matka nie pobiera już zasiłku macierzyńskiego, jednak opłacane są za nią składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, a lata wliczane są do emerytury. Matki na urlopie wychowawczym również nie można zwolnić. Wyjątkiem jest likwidacja firmy lub ogłoszenie jej upadłości. W trakcie trwania urlopu wychowawczego, istnieje możliwość świadczenia pracy w niepełnym wymiarze. Jeśli pracownica chce wrócić, oferując gotowość do pracy w minimalnym wymiarze ½ etatu, wówczas pracodawca ma obowiązek ją przyjąć. W takim przypadku należy złożyć do pracodawcy odpowiedni wniosek.

Podsumowanie

Ciąża a umowa o pracę – jak widać, istnieje wiele przepisów oraz zastrzeżeń, które gwarantują przyszłym matkom ochronę w trakcie ciąży. Warto jednak pamiętać, że w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony, ochrona ta zaczyna się dopiero po upływie 3. miesiąca ciąży. Czas, od kiedy kobieta jest w ciąży, powinien zostać udokumentowany stosowanym zaświadczeniem lekarskim. Warto wiedzieć, że pracodawca nie może podważyć informacji w nim zawartych, dlatego przyszłe matki nie muszą obawiać, się, że ciąża jest „zbyt mało widoczna” lub „podejrzana”.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.